معرفی کتاب

index

معرفی کتاب: پرورش هوش هیجانی در کودکان

کتاب پرورش هوش هیجانی نوشته دکتر جان گاتمن (ترجمه حمید رضا بلوچ) از آن دسته کتابهایی است که به نظر من خواندنش بر هر پدر و مادر مسئولی واجب است. در اینجا بخشهایی از مطالب این کتاب را قرار می دهم باشد که مفید واقع شود.

 

“در چند دهه اخیر، علم و دانش بشر به اطلاعات ارزشمندی پیرامون نقش هیجانات در زندگی انسان دست یافته است. پژوهشگران دریافته اند که نقش آگاهی از هیجانات و توانایی کنترل احساسات در موفقیت و شادکامی افراد در تمامی جنبه های زندگی، از جمله روابط خانوادگی از هوشبهر نیز بیشتر است. برای والدین این ویژگی که هوش هیجانی نامیده می شود به معنی آگاهی از احساسات فرزندان و توانایی همدلی کردن با آنها و نیز آرام ساختن و راهنمایی کردن آنهاست. و برای کودکان ، که بیشتر درس های مربوط به هیجانات را از والدین خود فرا می گیرند به معنای توانایی کنترل امیال، به تاخیر انداختن ارضای نیازها، ایجاد انگیزه در خود، درک نشانه های اجتماعی اطرافیان و مقابله با فراز و نشیب های زندگی است.” (ص-۱۶)

 

“دانیل گولمن روانشناس و نویسنده کتاب هوش هیجانی می نویسد: خانواده نخستین جایگاه یادگیری هیجانات است. در این فضای صمیمی یاد میگیریم که درباره خودمان چه احساسی داشته باشیم و اینکه دیگران چگونه به احساسات ما واکنش نشان میدهند. اینکه راجع به این احساسات چگونه بیاندیشیم و چگونه به آنها واکنش نشان دهیم و چگونه امید و ترس را درک و ابراز کنیم. آموزش هیجانات نه فقط از طریق آنچه والدین مستقیما به کودک می گویند و طرز رفتار آنها با او صورت می گیرد، بلکه نحوه برخورد آنها با احساسات خود و طرز رفتار آنها با یکدیگر نیز در این زمینه تاثیر گذارند…” (ص-۱۷)

 

جان گاتمن بر اساس تحقیقات چندین ساله خود در زمینه هوش هیجانی والدین را به چهار دسته تقسیم می کند:

۱٫ والدین بی توجه، که هیجانات منفی فرزندان خود را نادیده می گیرند و به احساسات آنها بی اعتنا هستند

۲٫ والدین ناراضی، که هر وقت فرزند آنها احساسات منفی خود را بروز می دهد او را سرزنش می کنند و یا حتی او را تنبیه می کنند.

۳٫ والدین آسان گیر، که هیجانات فرزند خود را می پذیرند و با آنها همدلی می کنند ولی قادر به هدایت و یا کنترل رفتار آنها نیستند

۴٫ والدین مربی هیجان، که به احساسات فرزندانشان اهمیت می دهند و راه و رسم مقابله با فراز و نشیب های زندگی را به آنها می آموزند.

 

آنها احساسات منفی فرزندشان را به عنوان حقیقتی از زندگی می پذیرند  از این موقعیت هیجانی به منزله فرصتی برای آموزش درسهای مهم زندگی به او و تقویت روابط خویش با وی بهره می گیرند.

 

در فصل “ارزیابی سبک فرزند پروری” شما می توانید با انجام تست به سبک خود در زمینه پرورش کودکان آگاه شوید. جان گاتمن در بررسی های خود به این نتیجه رسید که والدین مربی هیجان پنج مرحله را در ارتباط با احساسات فرزندانشان طی می کنند.

۱٫ از هیجان فرزندانشان آگاه می شوند

۲٫ این هیجان را فرصتی مغتنم برای افزایش صمیمت در روابط خود با کودک و آموزش او تلقی می کنند.

۳٫ به حرفهایش گوش می کنند و او را دلداری می دهند و برای احساساتش ارزش قائل می شوند.

۴٫ به کودک کمک می کنند تا احساس خود را نامگذاری کند.

۵٫ در عین جستجوی راه حل هایی برای مشکل موجود، حد و حدودی نیز برای ابراز احساس کودک قائل می شوند.

 

“داشتن والدین مربی هیجان چه فایده ای به حال کودک دارد؟ ..بچه های این قبیل والدین در مقایسه با بچه های دیگر از سلامتی جسمانی و پیشرفت تحصیلی وضعیت بهتری دارند. آنها با دوستان خود بهتر کنار می آیند، مشکلات رفتاری کمتر و گرایش کمتری به پرخاشگری و خشونت دارند. به طور کلی این بچه ها کمتر به احساسات منفی دچار می شوند و بیشتر دستخوش احساسات مثبت می شوند…. اما هیجان انگیز ترین تفاوت در بین آنها این است که فرزندان والدین مربی هیجان، انعطاف پذیرتر هستند. این بچه ها نیز در مواجهه با مشکلات دستخوش غم، خشم، یا ناراحتی می شوند، ولی بهتر می توانند خود را آرام سازند، ناراحتی را از خود دور کنند و فعالیتهای سازنده را از سر گیرند.” (ص-۲۱)

 

جان گاتمن نقش پدر را در پرورش هوش هیجانی بسیار زیاد می داند و معتقد است و اتخاذ رویکرد پرورش هیجانی از سوی پدران تاثیر بسیار مثبتی بر رشد هیجانی فرزندشان دارد.که در فصل شش این کتاب بر نقش مهم پدر تاکید می کند.

 

در فصل دو پس از تست سبک فرزند پروری، به طور مفصل رفتارهای والدین را در هر چهار سبک توضیح می دهد و تاثیرات هر سبک را بر کودکان بیان می کند. در اینجا تنها به ذکر مواردی از والدین مربی هیجان اکتفا می کنم و خواندن باقی سبکها را در کتاب به والدین گرامی واگذار می کنم.

 

” والدین مربی هیجان، وقتی فرزندشان دستخوش احساسات ناراحتی، خشم و یا ترس می شوند، صبر و شکیبایی به خرج می دهند و در برخورد با کودک بی حوصلگی نشان نمی دهند. از هیجانات خود آگاه هستند و برای آنها ارزش قائل اند. به دنیای هیجانات منفی به عنوان عرصه مهمی برای پرورش فرزندان می نگرند. به هنگام ابراز احساسات کودکان دستپاچه و نگران نمی شوند و می دانند چه کاری باید انجام دهند. احساسات منفی کودک را مورد تمسخر یا تحقیر قرار نمی دهند. به فرزندان خود نمی گویند باید چه احساسی داشته باشند. فکر نمی کنند که باید تمامی مشکلات فرزندانشان را حل کنند.” (ص-۵۳)

 

در فصل سه، پنج مرحله اصلی پرورش هیجان به همراه مثالهای زیادی توضیح داده شده است، که بسیار کاربردی و مفید است.

 

در فصل چهار علاوه بر پنج مرحله هوش هیجانی راهبردهای دیگری نیز توسط نویسنده ذکر می شود که خواندنش خالی از لطف نیست. در اینجا آنها را تیتروار ذکر می کنم و خواندن شرح مفصلش را در کتاب به شما واگذار می کنم:

— از انتقاد بیش از حد، سخنان تحقیر آمیز و یا مسخره کردن فرزند خود اجتناب کنید.
— اهداف خود را کنار بگذارید و به احساسات کودکان توجه کنید
— تجارب فرزند خود را با موقعیت های مشابه در دنیای بزرگسالان مقایسه کنید.
— سعی نکنید برای حل مشکلات فرزندتان راه حل های خود را به او تحمیل کنید.
— با  دادن حق انتخاب به کودک و احترام گذاشتن به آرزوهایش، توانمندی او را افزایش دهید.
— خود را در رویاها و تخیلات فرزندتان سهیم بدانید.
— با فرزند خود روراست باشید.
— به همراه فرزند خود کتاب بخوانید.
— در امر پرورش هیجان صبور باشید.
در همین فصل مطالبی هم درمورد زمانهایی خواهید خواند که نباید از اصول پرورش هیجان استفاده کنید.

 

در فصل پایانی (فصل هفت) “دوران کودکی را در پنج مرحله مختلف مورد بررسی قرار می دهد که عبارت اند از :دوران طفولیت، دوران نوپایی، اوایل کودکی، اواسط کودکی، و نوجوانی. شاخص ها و نقاط عطف رشد کودک را در هر مرحله توضیح می دهد و توصیه هایی برای کمک به شما ارائه می کند تا بتوانید هوش هیجانی فرزندتان را در هر یک از این مراحل تقویت کنید. شناخت اینکه در این مراحل چه چیزی طبیعی است و آگاهی از موضوعاتی که احتمالا در سنین مختلف برای کودکان اهمیت پیدا می کند باعث می شود که احساسات آنها را بهتر درک کنید و این امر به نوبه خود سبب می شود که مربی بهتری برای هیجانات ایشان باشید.” (ص-۲۰۳)

شناسنامه اثر:
نام کتاب: پرورش هوش هیجانی در کودکان (The heart of parenting)
نویسنده: دکتر جان گاتمن۱ (با مقدمه ای از دانیل گلمن۲، نویسنده کتاب هوش هیجانی)
مترجم: حمید رضا بلوچ
ناشر: انتشارات رشد
تعداد صفحات: ۲۴۸
سال انتشار: ۱۳۹۱ (چاپ دوم)
قیمت: ۶۶٫۰۰۰ ریال

More from معرفی کتاب

هنر تغییر

هنر تغییر نویسنده: سوزان پیبادی مترجم: الهام آرام نیا – شمس الدین حسینی ناشر: نسل نواندیش – جادوی قلم زبان کتاب: فارسی تعداد صفحه: ۱۱۷ اندازه کتاب: رقعی – سال انتشار: ۱۳۸۷ – دوره چاپ: ۲ کد کتاب: ۶۷۸۳۸ مروری بر کتاب مسیری به سوی زندگی بهتر تغییر، فرایندی طبیعی است که به ما کمک … read more

زن کامل

IMG_0521

نام کتاب :زن کامل نویسنده :مارابل مور گان مترجم :لیلا رائقی هی ،من را به خاطر می آوری ؟ راستگو ،ولی بد اخلاق خود را باور کن شوهر من دوست من است رویای دست نیافتنی ناسپاسی ممنوع رابطه جنسی و … read more

زندگی براساس حکمت تائو

30474-10526-large

موضوع: روانشناسی مولف: وین دایر مترجم : الگا کیایی تعداد صفحه: ۱۰۸ صفحه نوبت چاپ: چاپ اول شابک:‏ ۹۷۸-۹۶۴-۴۰۸-۱۲۲-۴ مجوز: ۱۰۴۷۳۹۰ زندگی با حکمت تائو حکمت تائو، حکمت صلح و آرامش است. زندگی با این حکمت، سیر در صفا و … read more

هر گام آرامش است

a3fa8def44909a678e6ac4008e8f2320

 هر گام آرامش است (با مقدمه دالایی لاما) نوشته: تیک نات هان ناشر: آوند دانش ترجمه: فرشید قهرمانی, فریدون تبریزی تعداد صفحات: ۱۵۵ اطلاعات چاپ: قطع رقعی/جلد شومیز – ۱۳۸۸ قیمت پشت جلد: ۲۳۰۰۰ ریال :درباره کتاب این کتاب … read more

تغذیه در طب ایرانی،اسلامی

download

کتاب حاضر به صورت کاربردی ومفید برای مخاطب عام خود علاوه بر اشاره به مبانی طب سنتی ایران و به ویژه مزاج‌شناسی، به طور مفصل به مبحث تغذیه در طب ایرانی و طب اسلامی پرداخته و ارزش غذایی، دارویی و … read more

برای هر مشکلی راه حلی معنوی وجود دارد

12

برای هر مشکلی راه حلی معنوی وجود دارد نام کتاب: برای هر مشکلی راه‌حلی معنوی وجود دارد. موضوع :روانشناسی نام مولف: دکتر وین دبلیو دایر مترجم: سیما فرجی ناشر: نسل نواندیش تاریخ نشر: ۱۳۸۵ چاپ :چهارم دکتر دایر در این … read more

شعور جمعی

روبرت شلدریک

شعور جمعی! شصت سال قبل، در سال ۱۹۵۲ دانشمندان ژاپنی درباره رفتار میمون‌های وحشی در یک جزیره تحقیق می‌کردند. غذای اصلی میمون‌ها, سیب‌زمینی شیرین بود. میمون‌ها سیب‌زمینی را خاک‌آلوده می‌خوردند. یک روز پژوهشگران متوجه شدند، میمونی کاری جدیدی می کند … read more