روش های پیشگیری از بارداری


 

 

 

طاهره درويش

ماما

دکتر ناصر صالحي

عمومي


لاينسترول:

اين قرص فقط حاوي پروژسترون مي‌باشد و مادران شيرده تا 6 ماه پس از زايمان به منظور جلوگيري از بارداري استفاده مي‌نمايند.

  • اثربخشي اين قرص‌همزمان با شيردهي به کودک کمتر از شش ماه 99% است.
  • خونروي نامرتب رحمي در 2 تا 3 ماه اول پس از آغاز مصرف قرص شايع‌ بوده و به تدريج کاهش مي‌يابد. چنانچه خونروي ادامه يابد و بيمار رضايت نداشته باشد بايد روش زير را اجرا نمائيد:

روزي 3 بار 2 عدد کپسول 250 ميلي‌گرمي مفناميک اسيد + روزي 1 عدد قرص آهن براي 5 روز

چگونگي استفاده از قرص لاينسترول:

1-       هر بسته قرص لاينسترول داراي 28 عدد قرص بوده که بايد هر شب رأس ساعت معيني خورده شود و بلاصله پس از اتمام بسته‌ي اول، بسته‌ي بعدي شروع شود.

2-       اگر مادر شيرده قاعده نشود و نيز کودک منحصراً از شيرمادر تغذيه نمايد مي‌تواند 6 هفته پس از زايمان قرص را شروع نمايد.

3-       در صورتي که مادر شيرده قاعده نيز بشود قرص‌ها را بايد در 5 روز اول قاعدگي و ترجيحاً روز اول شروع نمود.

در صورت فراموشي قرص لاينسترول چه بايد کرد؟

1-       فراموشي قبل از گذشت 3 ساعت از زمان مقرر: خوردن قرص فراموش شده و ادامه‌ي قرص‌ها طبق معمول و آموزش و تأکيد براي خوردن قرص بعدي در ساعت مقرر لازم است.

2-       فراموشي بعد از گذشت 3 ساعت از زمان مقرر: خوردن قرص فراموش شده هر زمان که ياد آورد و ادامه‌ي قرص‌ها طبق معمول و نيز استفاده از کاندوم تا 2 روز.

3-       فراموشي 2 قرص در 2 روز متوالي: خوردن هر 2 قرص به محض به ياد آوردن و ادامه‌ي‌ بقيه‌ي قرص‌ها طبق معمول و نيز استفاده از کاندوم تا 7 روز (اگر 4 تا 6 هفته پس از فراموشي قاعدگي اتفاق نيفتاد آزمايش بارداري انجام شود).

4-       فراموشي بيش از 2 قرص و بيشتر و داشتن نزديکي محافظت نشده در 120 ساعت اخير بايد از روش اورژانس جلوگيري از بارداري استفاده نمود، اگر بيش از 120 ساعت بگذرد. آزمايش بارداري b-hCG ضروري است لازم به ذکر است که تا مشخص شدن جواب آزمايش (b-hCG) فرد بايد از کاندوم استفاده نمايد.

مزيت:

1-       نداشتن اثر منفي برکميت و کيفيت شير مادر

2-       افزايش مدت زمان شيردهي

3-       عدم نياز به قطع روش قبل از اعمال جراحي

4-       بازگشت باروري بلافاصله پس از قطع قرص

5-       نداشتن فاصله هفت روزه بين بسته‌ها و کم شدن احتمال مصرف نادرست

عيب‌ها:

1-       قرص‌ها بايد همه روزه رأس ساعت معين خورده شود. در غير اين‌صورت به ويژه در مادران شيرده که قاعدگي بازنگشته است احتمال شکست افزايش مي‌يابد.

2-       نامنظم شدن قاعدگي

در موارد زير نمي‌توان از لاينسترول استفاده نمود:

1-       خونروي غيرطبيعي رحم

2-       اختلالات مزمن يا حاد کبد

3-       سابقه‌ يا ابتلا به سرطان پستان

منع مصرف:

1-       چاقي شديد (وزن بيشتر از 70 کيلوگرم)

2-       فشار خون بالا (100/160 و بالاتر)

3-       مصرف همزمان داروهاي ضد تشنج و ريفامپين

4-       سابقه‌ي حاملگي خارج رحمي

روش‌هاي اورژانس پيشگيري از بارداري:

اين روش که در اصطلاح به آن EC مي‌گويند در مواردي که احتمال بارداري ناخواسته پس از تماس جنسي وجود دارد استفاده مي‌شود.

  • نبايد اين روش را به عنوان يک روش دائمي استفاده نمود.
  • اثر بخشي اين روش با قرص‌هاي لوونورجسترول حدود 99% و با قرص‌هاي ترکيبي حدود 97% مي‌باشد.

هرچقدر فاصله‌ي بين تماس جنسي تا آغاز استفاده از روش کوتاهتر باشد اثر بخشي بيشتر خواهد بود.

چگونگي استفاده از روش‌هاي اورژانس جلوگيري از بارداري:

اين روش‌ها تا 120 ساعت پس از تماس جنسي مشکوک صورت مي‌گيرد:

1-       قرص لوونورجسترول: دو عدد يک جا در اولين فرصت

2-       قرص HD: 2 عدد در اولين فرصت و دو عدد 12 ساعت بعد

3-       قرص LD: 4 عدد در اولين فرصت و 4 عدد 12 ساعت بعد

4-       قرص تري فازيک+ 4 عدد از قرص سفيد در اولين فرصت و 4 عدد 12 ساعت بعد.

نکات مهم:

1-       بهتراست قرص‌ها با شکم خالي خورده نشوند.

2-       اگر تا 2 ساعت فرد دچار استفراغ شد خوردن مجدد قرص‌ها ضروري است.

3-       حداکثر دفعات مجاز استفاده از اين روش در هر سيکل قاعدگي يک بار است.

4-       اگر 3 هفته پس از استفاده از اين روش‌ها قاعدگي رخ نداد بايد آزمايش بارداري انجام شود.

5-       در تماس‌هاي‌ جنسي متعدد بدون محافظت اثر بخشي اين روش کاهش يافته و احتمال حاملگي افزايش مي‌يابد.

تقريباً همه مي‌توانند از اين روش استفاده کنند موارد منع استفاده از اين روش براي انواع قرصهاي در دسترس به شرح زير مي‌باشد:

موارد منع مصرف قرص لوونورجسترول

1-       پورفيري حاد

2-       بيماري فعال و شديد در حال حاضر

3-       بارداري (به دليل بي‌اثر بودن و نه خطر براي جنين)

4-       خونروي‌هاي غيرطبيعي و تشخيص داده نشده‌ي دستگاه تناسلي

موارد منع مصرف قرصهاي ترکيبي:

1-       بارداري (به دليل بي‌اثر بودن و نه خطر براي جنين)

2-       موارد منع استروژن، ميگرن کلاسيک، ترومبوز وريدهاي عمقي

آمپولDMPA  (مگسترون):

يک روش تزريقي پيشگيري از بارداري است آمپول DMPA حاوي ماده‌ي مؤثر دپومدروکسي پروژسترون استات بوده و سه ماه از بارداري پيشگيري مي‌نمايد.

  • اثر بخشي اين روش در سال اول استفاده بيش از 7/99% است.

اولين تزريق:

تزريق اين آمپول در 5 روز اول قاعدگي انجام مي‌شود و تا يک هفته از يک روش کمکي مانند کاندوم استفاده مي‌گردد.

پس از زايمان:

اولين تزريق بلافاصله تا 3 هفته پس از زايمان در مادران غير شيرده امکان پذير بوده و نيازي به برگشت قاعدگي نيست.

پس از سقط:

تا 5 روز پس از سقط سه ماهه‌ي اول يا دوم مي‌توان تزريق نمود اما بعد از فاصله‌ي زماني 5 روز بايد با وجود تست منفي بارداري تزريق راانجام داد.

در مادران شيرده:

1-       در صورت قاعده نشدن و تغذيه‌ي انحصاري نوزاد با شير مادر مي‌توان 6 هفته پس از زايمان آغاز نمود.

2-       در صورت قاعده شدن در 5 روز اول قاعدگي تزريق مي‌شود.

چگونگي استفاده از DMPA:

1-       يک آمپول 150 ميلي‌گرمي است که هر 3 ماه يک بار تزريق مي‌شود.

2-       اگر فرد 2 هفته ديرتر يا 2 هفته زودتر مراجعه نمايد مي‌توان آمپول را تزريق نمود.

3-       قبل از تزريق بايد ويال يا آمپول را به شدت تکان داد.

4-       تزريق DMPA عضلاني بالاي عضله‌ بازو و يا باسن است که بايد عميق انجام شود و توجه داشته باشيد که نبايد محل تزريق را ماساژ داد.

توجه داشته باشيد که با بروز هر کدام از علائم زير بايد فوراً بيمار را به بيمارستان ارجاع داد:

1-       خونروي شديد يا طولاني يعني دو برابر شدن مقدار يا مدت زمان قاعدگي در مقايسه با قاعدگي‌هاي قبلي.

2-       سردرد شديد همراه با تاري ديد

3-       زردي چشم و پوست

4-       تأخير قاعدگي (اگر اين فرد قبلاً در حين استفاده از DMPA قاعدگي مرتب داشت) ارجاع غير فوري انجام مي‌شود.

5-       افزايش فشارخون در حدي که نيازمند درمان باشد (فشار خون 100/160 ميلي‌متر جيوه و بالاتر از آن)

نکات مهم در مصرف DMPA:

  • اين آمپول ممکن است موجب قطع قاعدگي گردد. در مورد بي‌خطر بودن اين حالت بايد به بيمار آگاهي لازم داده شود.
  • مصرف کننده‌ را از عوارضي مانند لکه بيني، خونروي بين دو قاعدگي و تأخير در حاملگي (8 تا 9 ماه) مطلع کرد و از بي‌خطر بودن آنها آگاهي داد.
  • مصرف اين روش در افراد زير 16 سال به دليل احتمال اثر منفي روي رشد استخوان‌ها توصيه نمي‌شود.

بقیه در شماره آینده

تهیه شده از هفته نامه پزشکی امروز

About خالقی

مدیر و صاحب امتیاز سایت زنان توانمند، هیپنوتیزور،دکترای تخصصی روانشناسی ،مدرس دانشگاه ،عضو انجمن علمی هیپنوتیزم آمریکا ،دارای مدرک مسترینگ اریکسونی و عضوانجمن روانشناسی سلامت وعضو انجمن روانشناسی اجتماعی ،عضو انجمن روانشناسی ایران ، نویسنده ی کتاب تاثیر شادمانی و آرمیدگی در اختلالات جنسی ،محقق در زمینه ی شادمانی درونی هشیاری حضور،معنویت درمانی ویوگادرمانی،مربی یوگاو مربی یوگای خنده ودارای چندین سال سابقه ی مدیریت گروه درمانی و توانمند کردن زنان

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *